Kom vlug, ik proef sterren!!!

Dom Pérignon’s uitspraak toen hij zijn eerste mousserende Champagne proefde

Champagne!!!

Een reis naar Champagne  is een heuse aanrader en geeft een totaal ander beeld van de bubbels in je glas.
De reis die ik maakte begon op een donderdag…..

 

Vroeg op en hup in de auto naar de afgesproken plaats, klaar voor vertrek want in een uurtje of 4 ben je op de plaats van bestemming,
Epernay in mijn geval,
vlakbij de Rue de Champagne,
where else!

Het eerste bezoek is gepland bij Moët et Chandon,
een topper in Champagne en een logische stap vanwege zijn enorme bekendheid.

Historie

In 1743 werd dit Champagnehuis opgericht door Claude Moët(1683-1763),
kind van een adellijke familie uit Duitsland.
De familie Moët specialiseerde zich in de 18de eeuw in de wijnhandel en
Claude wist daardoor heel veel over wijngaarden en hun producten,
hij vestigde zich als pionier in Epernay.
Hij was leverancier van topwijnen uit die tijd.

 

De monnik Dom Perignon (1693-1715),
een hartstochtelijk harde werker met oog voor detail leerde Claude veel over champagne.
In die tijd “deed men maar iets” en had men wisselend resultaat met de mousse in de champagne,
champagne heette toen nog “vin de mousse” en was vaak troebel,
men camoufleerde dit met fonkelend geslepen glas.
Dom bracht de mousse gecontroleerd tot leven in de fles.

Hij bedacht het toevoegen van suiker en gist in stille wijn, voor de tweede vergisting.
het assembleren verschillende druivensoorten uit verschillende wijngaarden,
en een techniek om bij het persen van de druiven helder sap te verkrijgen.

Het gebruik van dikkere flessen en van Spaanse dikke kurken was o.a. zijn idee,
dit zorgde voor minder verlies door de hoge druk van de Champagne.
Vervoer van de flessen werd hierdoor mogelijk.

Men gebruikte touwtjes van vlas om de kurk op zijn plek te houden,
het gevolg was dat muizen dit voor nestmateriaal los knabbelden en daardoor menig kurk alsnog vroegtijdig de fles verliet,
een tussenoplossing was een metalen klem die later vervangen werd door de muselet et plaquette (1844) zoals we hem nu nog kennen.

Madame de Pompadour was een grootafneemster van de Champagne van Moët,

met al haar contacten werd deze daardoor wereldwijd bekend
hierdoor steeg de verkoop en kreeg het merk naamsbekendheid.

Claude’s kleinzoon Remy nam in 1792 het huis over.
Hij maakte het huis nog groter.
Zijn zoon Victor en schoonzoon Pierre-Gabriël Chandon veranderden de naam in

Moët et Chandon.

Nu ging het hard doordat de export naar Europa en de rest van de wereld uitgebouwd werd.

Momenteel is het niet meer in handen van nazaten maar door de LVHM-groep.
Louis Vuitton, Hennesy en Moët.
De omzet in flessen is 26 miljoen flessen per jaar met 1150 hectare wijngaard,

Als Claude dit zou weten dan……..

De wandeling door de kelders is indrukwekkend alleen al vanwege het feit dat dit überhippe Champagnehuis krijtkelders heeft,
die ooit met de hand werden uitgegraven en een 28 km gangenstelsel bevatten, ik werd er stil van.

 

Volgende bestemming:
Mercier op een kattensprong van Moët.

 

Het Champagnehuis van Mercier is een opmerkelijk huis.
Eugène Mercier, oprichter van dit huis in 1858,
vond dat Champagne toegankelijk moest zijn voor alle mensen.

Doel was champagne aan de man brengen van goede kwaliteit maar niet te duur.
Hij was een markant figuur die er alles eraan deed zijn Champagne onder de aandacht te brengen.

Zo liet hij een vat maken waarin 210.000 flessen champagne pasten en ging met dit vat naar de wereldtentoonstelling van 1889.

Bij de wereldtentoonstelling van 1900 liet hij mensen met een glaasje champagne in de hand in een grote ballon boven Parijs zweven.

Hij was de eerste die een reclamefilmpje maakte over het maken van Champagne waarvoor hij het hele proces,
dat normaal in de kelders gebeurde,
naar de oppervlakte haalde waar de Lumière broers het hele proces op film vastlegden.

Zijn in kalksteen uitgehouwen kelders werden prachtig versierd door kunstenaars,


hij vond dat de mensen die in de kelder werkten daardoor wellicht meer werkvreugde kregen,
uiteraard hij was een van de eersten met rondleidingen door de kelders.

Zelfs een directe treinverbinding van Parijs naar de voordeur van Mercier werd gerealiseerd.
Als de laatste Mercier die nu nog in het bestuur zit wegvalt is er niemand van de familie die het huis wil overnemen.

 

Vrijdag

Cuisles, het huis Moussé-Fils.

Hier geen hele lange geschiedenis, het huis is in 1923 opgericht door grand Pere.

In dit huis maakt men alleen champagne van de rassen pinot meuniere en pinot noir, zeer bijzonder daar de meuniere geen rijpingspotentieel heeft, de pinot noir daarentegen wel.
Blauwe druiven hebben wit sap en door ze voorzichtig te persen,
eigenlijk leeg te drukken met een soort airbag,
komt er geen of nauwelijks kleur van de schil mee in het sap.
Dit eerste sap laat men gelijk wegvloeien om in tanks te laten vergisten.
Om de rode wijn te maken laat men het overige sap wel in de schillen weken om kleur te ontwikkelen.

 

Wist je trouwens dat de Champagne de enige streek is in Frankrijk waar men witte en rode wijn mag mengen om rosé te maken.
Dit uiteraard voor de tweede vergisting op de fles.

We hebben hier prachtige wijnen geproefd en een bijzondere methode,
overgenomen van het sherry proces, solero genaamd, wordt hier toegepast.

Een Champagne bestaat dus bij hun uit stille wijnen verdeeld over 11 jaar waarbij er steeds minder van de wijn van 11 jaar geleden terug te vinden is in de wijn.
We hebben dus champagne gekocht uit een assemblage van wijn uit 2003-2014.
Of dit nu werkelijk terug te proeven is in de Champagne weet ik niet maar het verhaal is leuk en je bent onderscheidend bezig iets wat heden ten dagen belangrijk is.

 

Heb ik eigenlijk al uitgelegd hoe champagne nu gemaakt wordt?

Oke allereerst, Champagne is het noordelijkst gelegen wijngebied in Frankrijk,
met een gemiddelde jaartemperatuur van 10-12 graden.


Je bent erg weersafhankelijk in dit gebied want sneeuw, regen en kou maken het de wijnboeren niet altijd makkelijk.
Hagel komt minder voor in dit gebied.

Wat maakt het dan dat men dan toch hier zoveel wijnen produceert want makkelijk is dit niet.

Het terroir, 1 woord voor, bodem, klimaat, ligging en druivenras met de invloed van de mens,
al naargelang de omvang van deze elementen spreekt men van macro-(regio), meso- (subregio) en microterroir de daadwerkelijke wijngaard of cru.

De Atlantische Oceaan heeft een enorme invloed op het gebied en zorgt voor neerslag en tempert de contrasten der seizoenen.
Het heeft strenge winters maar genoeg zonneschijn in de zomer.

De hellingsgraad van de heuvels is erg belangrijk voor de verdeling van de zonneschijn over de aanplant.
Er zijn hellingen van 12-59 procent

 

De druivensoorten volgens de wijnwet zijn er 3

Chardonnay, de alleskunner, op bijna elke grond te zetten, zorgt voor zuren en terroir.
Hij brengt finesse en minerale tonen in de wijnen en is voor 27% vertegenwoordigt.

Pinot noir, welke van kalksteengrond houdt, is een vroegrijpe blauwe druif en hij ontwikkeld in de champagne mooie geuren en rijpt mooi door in de fles.
Hij zorgt voor roodfruit en body in de champagnewijnen en staat voor 38% in het gebied aangeplant.

Pinot meunier, goed voor 35% aanplant is een vroegrijpe druif, bestand tegen voorjaarsvorst gedijt beter dan de Pinot noir.
Deze rijpt op de fles niet na maar zorgt voor een mooie zuurbalans en fruit in de wijn.
Buiten de champagne vind je deze druif nergens.
De meunier is het minst geliefd bij de grotere huizen maar is nu in de 21 eeuw al een paar keer in de prijzen gevallen.

 

Na het persen gaat het witte en rode sap in inox vaten,
men hoeft geen houtsmaak aan de druiven mee te geven in de champagne alhoewel dit toch gedaan wordt bij een aantal huizen.
Hier vergist het sap tot wijn.

Wanneer dit heeft plaatsgevonden gaat men de wijnmaker inschakelen die assemblages maakt volgens de receptuur van het huis,
een assemblage van diverse druiven, diverse bergen en oogstjaren.

Bij uitzonderlijke weersomstandigheden besluit men soms om een jaargang te maken,
een millesime, maar dit komt niet vaak voor.

Meestal is het dus wijn van verschillende jaren bijelkaar.
Nu gaat men de wijn bottelen en stopt men er voordat de kroondop erop gaat rietsuiker en gist in,
dit is het geheim, de liqueur de tirage, nu ontstaat er een tweede vergisting op de fles die vanzelf stopt na ongeveer 60 dagen,
als de suiker op is en de gistcellen het loodje leggen.
De flessen worden in rekken en latte gelegd.

Ze moeten minimaal 15 maanden rijpen op de dan al dode cellen  dit geeft extra aroma aan de wijn.
Voor de millesime is dit 3 jaar, dus voor een wijn met jaargang,
vind je dus nu een Champagne met het jaartal 2015 erop dan weet je dat dit niet klopt!
Rijping op deze manier kan tot 8 jaar, dan heb je een zeer fijne mousse met een boeiend karakter.

Echter de gistcellen zitten er nog in.

Na rijping worden ze in rekken (pupitre) of in machines (gyropalet) gelegd waarin ze gedraaid worden totdat ze loodrecht met de kurk/kroondop omlaag staan,
dit heet remuage, en zorgt ervoor dat de dode gistcellen,
in de hals vlak onder de kroondop komen te liggen.

Remuage duurt 6 weken met de hand en maar 2 weken met de machine!

Men haalt de gistcellen weg door de hals te bevriezen tot -21 graden,
de kroondop eraf te halen waardoor de druk achter de gistprop deze verwijderd.
Men voegt nu een liqueur D’expedition toe,
deze zorgt voor de zoetheid van de champagne,
van brut nature tot demi sec.
Nu komt de officiële kurk erin met een muselet die erop gedraaid wordt om de kurk tegen te houden.

De champagne is nu verkoop klaar.

Afhankelijk van het huis,
druif en kwaliteit kan de champagne nu nog 3-6 jaar bewaard worden,
daarna gaat hij bubbels en smaak verliezen.
Hij rijpt nog lichtjes omdat er een echte kurk op zit en er nog steeds lucht in en uit de fles kan ook al is dit maar heel weinig.

 

Zaterdag

Bezoek aan Ruinart en Quatresols-Gauthier

Het huis Ruinart is een mooi champagnehuis met de mooiste kelders, Les Crayeres, van Reims, je moet hier geweest zijn.
Helaas hebben we dit niet gered maar ga jullie toch kort vertellen over dit oudste gevestigde champagnehuis van Reims.

Dom Thierry Ruinart, een hardwerkende monnik vertrok op zijn 23ste naar Parijs om daar te studeren,
tot dan toe woonde hij in de Champagne.
Hij leerde daar ook iets meer over het wereldse leven buiten een abdij en genoot van de bubbeltjes drank,
bekend als vin de mousse,
geliefd was bij jonge aristocraten in die tijd.

Daar hij niet alleen een leraar was maar ook zakelijk inzicht had was hij een visionair en
zag een grote toekomst voor de wijn die afkomstig was van zijn geboortestreek.

Deze overtuiging deelde hij met zijn broer en neef en na zijn dood richten zij het eerste Maison de Champagne op,
in 1729, het huis Ruinart, met eerbetoon aan Dom Ruinart.

Let wel er zijn oudere bedrijven welke wijnhandelaren waren in Reims, Epernay en Ay bijv uit de laatsgenoemde plaats Gosset uit 1584!

Als laatste Quatresols-Gauthier

Grootvader Quatresols en zijn vrouw,  meisjesnaam Gauthier, hebben dit champagnehuis opgericht.
Hun zoon heeft dit bedrijf voortgezet heden ten dage met zijn eigen zoon.

Ze maken een prachtige blend van alledrie de druiven en wat me opviel dat al hun Champagnes een finesse hadden die ik toe nu toe nog niet geproefd had.
Qua smaak waren ze divers waarbij ik opmerk dat ze hun wijnen ook gedeeltelijk op nieuw eiken laten rijpen.
De smaak van eiken heb ik niet teruggeproefd maar wellicht heeft het de stille wijnen een extra smaak meegegeven.
De bubbels kunnen deze smaak waarschijnlijk laten verdwijnen want op nieuw eiken gerijpte wijnen hebben duidelijke tonen van vanille en of hout.

Ik denk dat de reis mede door dit laatste adres zeer geslaagd was en een bezoek aan dit Champagnehuis de moeite waard is,
eenvoudige mensen met hart voor de zaak, trots op hun eenvoudige kalkkelder en harde werkers!!
Als kleine tussen de grote moet je je staande weten te houden en ik denk dat hun dit zeker is gelukt.

 

Mocht je interesse hebben een georganiseerde reis naar de Champagne te maken mail dan naar

monique@sothisisfood.nl

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.